Gimnazija je od osnivanja 1891. godine, pa sve do 1956. godine nosila naziv Treća beogradska gimnazija, a jedno vreme između ratova Treća muška realna gimnazija. Poznata je u jednom periodu kao Klasična gimnazija, a od 1963. Osma beogradska. Ti nazivi Treća, Klasična, pa Osma beogradska, uz one druge što ih je donela jedna nedovoljno osmišljena reforma pred kraj osamdesetih godina, objedinjuje živopisno zdanje u Njegoševoj 15. Na glavnom ulazu Gimnazije nalazi se broana ploča sa ugraviranim natpisom:

Zgrada Treće beogradske gimnazije

podignuta 1906. godine

arh. D. Živanović i arh. D. Đorđević

Zgrada Treće beogradske Gimnazije

Zbog svoje arhitektonske i istorijske vrednosti proglašena je spomenikom kulture 1964. godine kao zgrada Treće beogradske gimnazije. Iz obrazloženja Rešenja da je pod zaštitom države se vidi da je škola sagrađena u stilu akademizma sa jasno naglašenim klasicističkim elementima u bogatoj spoljnoj i unutrašnjoj plastičnoj dekoraciji. Zgrada predstavlja najbolji primerak prve najmodernije školske arhitekture sa početka dvadesetog veka po svojim konstruktivnim, funkcionalnim i stilskim odlikama.

Istorija gimnazije kao prosvetne ustanove ima mnogo dublje korene. Počinje od 1859. godine:

1859. godine za vreme II vladavine kneza Miloša osniva se na Terazijama polugimnazija, popularno nazvana Terazijska polugimnazija.

1875. godine dobija nov naziv – Beogradska niža gimnazija.

1891. godine Ukazom Ministarstva prosvete i crkvenih poslova Kraljevine Srbije dobija naziv Treća beogradska gimnazija.

1906. godine Treća beogradska gimnazija useljava se u novu, posebno za nju zidanu zgradu, živopisno zdanje u Njegoševoj 15.

1956. godine Odlukom Sekretarijata za prosvetu i kulturu Narodnog odbora sreza Beograda Treća beogradska gimnazija je ukinuta, a u zgradi ostaju niži razredi pod nazivom Osnovna škola „Slobodan Princip – Seljo“. Kasnije se formira od odeljenja IV gimnazije nova gimnazija u Ulici 1. maja (sada General Ždanova) i ona dobija ime treća beogradska.

1964. godine Odlukom Skupštine opštine Vračar iseljava se iz zgrade u Njegoševoj Osnovna škola „Slobodan Princip – Seljo“, a u zgradu, koja je godinu dana ranije proglašena spomenikom kulture kao zgrada Treće beogradske gimnazije, useljava se novoformirana gimnazija pod nazivom Osma beogradska.

1980. godine Zakonom o usmerenom obrazovanju i vaspitanju nestaje reč gimnazija i škola dobija naziv Obrazovno-vaspitna radna organizacija prevodilačke i prirodno-tehničke struke, skraćeno – OVRO.

1987. godine Promenom Zakona o usmerenom obrazovanju vraća se ukinuta reč „škola“, pa od ove godine Gimnazija se zove Škola kulturološko-jezičke i prirodno-matematičke struke.

1990. godine najnovijim Zakonom o srednjem obrazovanju i vaspitanju vraćaju se gimnazije i Škola ima opet zvaničan naziv – Osma beogradska gimnazija.

1991. godine, godine obeležavanja 100 godina rada kao potpune gimnazije, Odbor za obeležavanje stogodišnjice Gimnazije pokrenuo je inicijativu za vraćanje izvornog imena – Treća beogradska gimnazija. Odeljenje istorijskih nauka SANU i Skupština Grada podržali su ovu inicijativu ističući potrebu da se gimnaziji vrati njeno prvobitno ime. Po završenom postupku u vezi sa izmenama i dopunama Statuta i dobijanju Rešenja o davanju saglasnosti Izvršnog saveta Skupštine Grada izvršen je upis u sudski registar pod nazivom – Treća beogradska gimnazija, Njegoševa 15.

1999. godine je dodeljena nagrada Školi za najlepšu fasadu na svetskoj izložbi u Parizu.