Istorijat škole

Zanimljivosti iz prošlosti „Prve osnovne škole kralja Petra II“ Da li ste znali da... ... su užička deca na početku 19. veka (dok nije bilo školskih zgrada) nastavu pohađala u privatnim kućama i u opštinskim kancelarijama (tako akademik LJ.Simović u knjizi „Užice sa vranama“ navodi uobičajene scene ... "ako u učionici ne možete da vidite školsku tablu, možete da vidite tkački razboj: za vreme nastave, dok učiteljica predaje istoriju, njena majka na razboju tka ćilim. U učionici povremeno možete videti čak i opštinskog patroldžiju, koji je u hodniku ostavio ostragušu (puška koja se punila straga, primedba N. B.) i fenjer, a uzeo metlu i zvono, tako se od opštinskog patroldžije pretvorio u školskog poslužitelja..." ... je osnovno obrazovanje trajalo samo četiri godine - do 1955. kada je postalo osmorazredno. ... je 22. decembra (1883), tj. pet godina pošto je Srbija na Berlinskom kongresu (1878) stekla nezavisnost, Ministar prosvete i crkvenih dela Stojan Novaković je odobrio da se u Užicu, na Donjoj čaršiji, na placu gde je nekada bila medresa (osnovna ili srednja verska škola za đake islamske veroispovesti, prim. N.B), izgradi školska zgrada. To je razlog zbog kog ovaj datum proslavljamo kao datum „rođenja“- Dan škole. ... naša („Prva osnovna škola kralja Petra II“) ovih dana proslavlja 126. rođendan. Drugim rečima, to je najstarija školska zgrada u Užicu i izgrađena je 1884. godine (te godine škola je obuhvatalasamo prizemlje starog dela sadašnje zgrade). Po navodima LJ. Simovića, đaci će te godine: „...ući u u tek završenu, svetlu i belu školu, čijih šest velikih učionica, i dve kancelarije, još mirišu na kreč, i čija đačka kuhinja još miriše na prve pečene hlebove i prvo pokipelo mleko“... S obzirom da je u širem okruženju to bila najveća školska zgrada ne retko je nazivana i „velika osnovna škola“. ... je školska zgrada u vreme ratova služila za smeštaj raznih vojski- u Prvom svetskom ratu Austro-Ugarske a u Drugom svetskom ratu uglavnom okupatorske Nemačke (kraće vreme krajem 1941, za vreme „Užičke republike“ zgradu su koristili partizani). U tim vremenima učitelji su često morali da drže nastavu po privatnim kućama. ... je u lekarskim izveštajima u vezi sa pregledima školske dece u 19. veku često navođeno da su deca „bleda i mršava“ usled „oskudne ishrane i nezdravih stanova“... Takođe i u decenijama posle Drugog svetskog rata u izveštajima stoje slične opaske, najčešće: „mršav, bled i slabo razvijen“ pa su učenici svakodnevno bili u obavezi da u određeno vreme u redu pored benzinskih buradi sa slavinama čekaju na dnevno sledovanje ribljeg ulja. Česte su bile pojave vaški. Za đake su gradske vlasti obezbeđivale pravo da se određenih dana, pod nadzorom nastavnika, mogu kupati u gradskoj kupaonici (topla voda u privatnim stanovima je bila luksuz; morala se zagrevati na šporetu). ... su se građani i vlasti Užica i pre nekoliko decenija žalili direktoru (tada „upravitelj“) na školsku decu: da kredom žvrljaju po zidovima gradskih kuća, da čupaju cveće u parkovima, da ostavljaju tragove od lopte po zidovima komšijskih kuća i da „uzvikuju nepristojne reči“ dok se „igraju loptom“... ... je pre pola veka (dakle, školske 1960/61) interesovanje među roditeljima da upišu decu u našu školu bilo toliko (istini za volju, u gradu je tada bilo manje osnovnih škola nego danas) da jeustanova radila čak u četiri smene! Nastava se odvijala od 7.00 č. ujutro pa do 21.20 č. uveče. ... se škola čak i pre pedesetak godina (1964) mogla pohvaliti dobrom tehničkom opremljenošću. Tako se sa poštovanjem u čaršiji prenosilo da Osmogodišnjna škola „Andrija Đurović“ (to joj je od 1955. bio zvaničan naziv) ima čak i televizor (naravno, crno-beli). ... je u školi pre 41 godinu (tj. 1969) uvedeno centralno grejanje. To je za školu bio prvorazredni događaj. Izbacuju se dotadašnje peći na ugalj i drva. Nema više iznošenja pepela i nikad zimi dovoljno zagrejanih učionica. ... su odlukom gradskih vlasti škole: u Kačeru, pre 41 godinu (tj. 1969) i u Staparima, pre 29 godina (tj.1981) priključene našoj školi. ... se pre 33 godine prešlo na petodnevnu radnu nedelju (dakle, od 1977). Do tada, nastava se izvodila šest dana u nedelji (jedino je nedelja bila „neradna“). ... se naša škola može pohvaliti zavidnim uspesima (mnogi od državnog značaja) u najrazličitimim oblastima ... je u školi više decenija radila đačka kuhinja. Učenici čiji su roditelji bili slabijeg imovnog stanja bili su oslobođeni plaćanja. ... je pre 26 godina (preciznije, 1984), prilikom proslave značajnog jubileja - stogodišnjice od izgradnje školske zgrade, počeo da se koristi „novi deo“ škole. Te godine je škola dobila i Povelju Vuk stefanović Karadžić koja se, kao izraz priznanja, dodeljuje najuspešnijim ustanovama u prosveti, kulturi i umetnosti. ... je od pre 38 godina uvedena kabinetska nastava (dakle, od 1971). Do tada, đaci nisu „šetali“ već su nastavne dane provodili u svojim učionicama. ... su pre 20-ak godina (npr. 1987) sva odeljenja nižih razreda (od prvog do četvrtog razreda) imala nastavu u jednoj smeni a odeljenja viših razreda su bila u suprotnoj smeni. ... je ukupan broj učenika naše škole (naravno, sa izdvojenim odeljenjima i zabavištem) školske 1997/98. iznosio neverovatnih 1494. Istini za volju, taj broj je u školskoj 1991/92. iznosio čak 1565 učenika, ali su u tom periodu (1991-1994) spletom administrativnih okolnosti osnovnoj školi „Andrija Đurović“ priključena i neka izdvojena odeljenja (npr. u Mokroj Gori) koja neće biti njen deo u dužem periodu. Danas „Prva osnovna škola kralja Petra II“ broji 1139 učenika. ... je „Prva osnovna škola kralja Petra II“ jedna od ustanova koju Užički osnovci najradije pohađaju. U školskoj 2010/11. u njoj je upisano najviše đaka prvog razreda u gradu. U čak šest odeljenja! Ako đaci i narednih godina budu pristizali u tolikom broju biće neophodno da se školska zgrada proširi. Napomena: deo informacija je preuzet sa izložbe koja je organizovana povodom proslave Dana škole 2010/11. Izložba se može pogledati u holu Prve osnovne škole Kralja Petra II. Nastavnik istorije Nikola Bacetić