OSNOVNA ŠKOLA "KRALJ MILUTIN"

Gračanička osnovna škola je jedna od najstarijih srpskih škola na Kosovu. Početak rada ove škole, prema podacima Borivoja Manića, učitelja ove škole, obeležava se dolaskom Riste Prizrenca u manastir Gračanica davne 1759. godine. U početku je to bila manstirska škola a učitelji su bili sveštenici, potomci Riste Prizrenca koji si bili u isto vreme i staratelji manastira. Svetovna škola je počela da radi 1874. godine, a njen prvi učitelj je Stevan Maksimović, dalji potomak Riste Prizrenca. Škola je i dalje u krugu manastira, sve do 1925. godine. Kontinuitet rada škole je prekidan ratovima kojih je od 1874. do 1995. godine bilo pet. Posle svakog rata škola je počinjala od nule i radila u vrlo teškim uslovima.
U najdužem periodu mira i slobode, od 1874/75. do 1995/96. godine, škola je dostigla najviši stepen svoga razvoja. Od četvorogodišnje prerasla je u osmorazrednu osnovnu školu. Školski prostor se uvećao, nastava unapredila, broj učenika je višestruko porastao, a u školi sada radi stotinu radnika čija je stručnost u skaldu sa potrebama savremene osnovne škole.

Nova školska zgrada sagrađena je 1925. godine koju su učenici pohađli sve do 1962. godine kada je podignuta nova škola na mestu gde se i danas nalazi osnovna škola. Kroz decenije i vekove škola je menjala nazive. Od 1926. godine škola nosi ime narodnog heroja Momčila Popovića, zaslužnog borca u oslobodilačkom ratu. Škola menja ime 2004. g. u Osnovnu skolu „Kralj Milutin“ na dan obeležavanja 245 godina svog postojanja. Osnovna skola „Kralj Militin“ i danas nastavlja da vrši svoju prosvetarsku misiju u najtežim vremenima.Danas ovu školu pohađa oko 600 đaka, od I-VIII razreda u dve smene.

Istovremeno, Osnovna škola „Kralj Milutin“ u Gračanici je nakon 1999. godine prihvatila tri srednje škole: Medicinsku, Građevinsko-saobraćajnu i Muzičku školu. Nekoliko godina je u njenim prostorijama bio smešten i deo Filozofskog fakulteta, koji je kasnije izmešten u novu zgradu. Takođe, u sklopu osnovne škole funkcioniše odeljenje Predškolske ustanove „Đurđevak“. Nikada u svojoj istoriji škola nije imala toliko đaka, od onih najmlađih u predškolskom obrazovanju pa do visokoškolaca. Većinom radnika koji su danas zaposleni su iz Gračanice i obližnjih mesta, što znaci da su privrženi svome zavičaju i u njemu vide svoju perspektivu i budućnost.

Imendan škole obeležava se svake godine, 14. novembra, u čast značajnog srpskog vladara IV veka kralja Milutina koji je u srpskoj umetnosti poznat i kao ktitor mnogih manastira i crkava, a među njima je i manastrir Gračanica, jedna od najlepših zadužbina koja je podignuta u njegovo vreme.