GIMNAZIJA "SVETOZAR MARKOVIĆ"

Prva srednja škola u Jagodini pod nazivom „Gimnazijska realka” počela je sa radom 26. novembra 1869. Za prve nastavnike u Jagodinskoj realki postavljeni su: Mihajlo Marković, suplent, koji je predavao srpsku gramatiku, zemljopis, računicu i nemački jezik, učitelj Pavle Miletić koji je predavao crkvenu istoriju i učitelj Đura Jakšić koji je predavao crtanje i krasnopis. Škola je započela rad u novopodignutoj školskoj zgradi, opremljenoj za tadašnje uslove veoma lepim školskim nameštajem.

Na molbu građana Jagodine, 1873. godine, ministar prosvete Stojan Novaković dozvolio je otvaranje trećeg razreda. Primljen je još jedan nastavnik. Promenjeno je ime škole u „polugimnaziju”. Dve godine kasnije, Jagodinska polugimnazija menja ime u „Nižu gimnaziju”. Početkom školske 1879/80. upisan je i IV razred u kome su bila 4 učenika. Za vreme obeležavanja stogodišnjice Kočine krajne, 1888. godine, učenici jagodinske niže gimnazije stupili su u štrajk zbog isključenja jednog njihovog druga iz škole. To je bio prvi štrajk učenika ove škole. Trajao je dva dana i završio se kažnjavanjem velikog broja učenika.

Godine 1898. doneta je odluka o ukidanju jagodinske gimnazije, a već početkom školske 1898/99. godine u Jagodini je otvorena privatna gimnazija. U njoj su predavali honorarno uglavnom nastavnici u penziji i nastavnici Muške učiteljske škole iz Jagodine koja je počela sa radom 1898. godine. Ukazom od 31. jula 1902. godine ponovo je u Jagodini otvorena državna četvororazredna Gimnazija. Ukazom Kralja Petra Prvog od 31. jula 1908. godine odobreno je Mihailu Jevtiću da može o svom trošku otvoriti četvororazrednu žensku gimnaziju u Jagodini.

Za vreme Prvog svetskog rata (1914-1918.) Gimnazija u Jagodini nije radila. Većina njenih nastavnika bili su vojni obveznici i aktivno su učestvovali u odbrani zemlje. Živote za odbranu Srbije u ovom ratu dali su Sreten Nikolić, direktor, i Jovan Ivković, profesor.

Počela je sa radom 1919. godine. Od 1932–1951. godine radila je u novoj zgradi (danas OŠ „17. oktobar“) a posle toga je preseljena u zgradu u kojoj je i danas. Od 1941–1944. godine škola je radila sa prekidima. Na svečanoj sednici Nastavničkog saveta od 19. septembra 1946. godine doneta je odluka da Gimnazija dobije ime „Svetozar Marković“ koje i danas nosi.

Nastavničko veće je 1961. godine donelo je odluku da škola slavi Dan škole 26. marta jer su tog dana 1875. godine doneti posmrtni ostaci Svetozara Markovića iz Trsta u Jagodinu.

Usmereno obrazovanje je uvedeno 1977. godine i tada je došlo do obrazovanja novih struka i zanimanja. 06. jula 1990. godine ponovo je ustanovljena Gimnazija sa društveno-jezičkim i prirodno-matematičkim smerom. 2008/2009 školske godine gimnazija dobija novinu: informatički smer, a 2011/2012 školske godine uvodi sportski smer.